Nhảy đến nội dung
Nhiệt liệt chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 - 2025
Chế độ ban đêm In trang Xuất PDF Đọc nội dung
-A A +A

Nỗi lo sợ “hậu COVID-19”

Thời gian gần đây, Lạng Sơn cũng như các tỉnh khác, mặc dù số ca bệnh nặng giảm và tử vong do COVID-19 ở tỷ lệ thấp, nhờ hiệu quả bao phủ vắc xin và thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả, song bên cạnh đó có làn sóng mọi người rất băn khoăn, lo lắng gọi là lo sợ “hậu COVID-19”. 

 

Cán bộ y tế khám sức khỏe cho người dân tại Trạm Y tế Đông Kinh, TP Lạng Sơn

 

Xét khía cạnh nào đó thì việc thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe là ý tưởng không tồi, nhưng do sự hiểu biết về hậu COVID-19 còn hạn chế thì không tránh khỏi nhiều người lo lắng về rủi ro tổn hại sức khỏe. Nỗi lo này nhắc ta đừng chủ quan trước dịch bệnh. Tuy nhiên, lo lắng thái quá cũng không tốt. 

Nỗi lo sợ “hậu COVID-19” xuất hiện do nhiều nguyên nhân, trước hết:

Về mặt tâm lý, giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19, chứng kiến thảm họa do đại dịch gây ra, nhiều người bị sang chấn tâm lý. Khi đại dịch bùng phát, rất nhiều thông tin, hình ảnh xuất hiện trên mạng, trên các phương tiện truyền thông, có tích cực và không tích cực; do sợ hãi, hoảng loạn nhiều người đã khỏi bệnh nhưng vì bị ám ảnh tâm lý mà không rõ thực sự bệnh tình của mình đang ở mức nào hoặc là còn một số triệu chứng COVID-19 chưa hồi phục hẳn, dẫn đến tình trạng người dân ồ ạt kéo nhau đến các bệnh viện để khám hậu COVID-19 hay vội vàng đi tìm các loại thuốc, thực phẩm chức năng hỗ trợ...

Về mặt thể chất, người bệnh sau khi đã khỏi COVID-19 có thể gặp phải các triệu chứng về mặt cơ năng hoặc bệnh nền. Một số biểu hiện rất phổ biến có thể kể đến như các triệu chứng hô hấp như khó thở, mệt mỏi, đau cơ khớp, tim đập nhanh hoặc đánh trống ngực … của một số bệnh khác cũng nghĩ đến hậu COVID-19; Một tình trạng nữa cũng thường xảy ra gây nhầm lẫn giữa triệu chứng COVID-19 và hậu COVID-19. Nhiều  người vừa test thấy âm tính liền tự cho là đã khỏi bệnh, nên khi thấy vẫn còn ho, đau rát họng, khó thở ... thì hốt hoảng cho rằng mình đã gặp vấn đề hậu COVID-19. Thật ra lúc đó người bệnh vẫn đang trong quá trình mắc COVID-19, chưa khỏi hẳn. Test nhanh kháng nguyên âm tính mới chỉ là lúc nồng độ vi rút xuống thấp, chưa phải đã khỏi hoàn toàn.

Sự tác động mạnh mẽ từ những luồng thông tin thiếu chính xác, vô căn cứ lan truyền trên mạng xã hội, truyền tai về mối nguy hại trầm trọng hậu COVID-19. Rồi các bài thuốc “truyền miệng”, thực phẩm chức năng, gói thăm khám, điều trị hậu COVID-19 được giới thiệu nhan nhản trên mạng xã hội, trở thành lựa chọn của không ít người, dù triệu chứng không có gì bất thường. Đó là chưa kể thời tiết đang ở giai đoạn chuyển mùa, nhiều người bị cảm cúm hay xuất hiện những bệnh lý khác đã tự cho rằng mình bị di chứng hậu COVID-19 và sốt sắng tìm đến bệnh viện, hay những địa chỉ theo quảng cáo.

Như vậy, hậu COVID-19 là như thế nào, đáng sợ không? 

Tháng 10/2021, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã công bố chính thức về khái niệm hậu COVID-19. Theo đó, hậu COVID-19 xảy ra ở người có tiền sử nhiễm SARS-CoV-2, thường là 3 tháng kể từ khi bắt đầu mắc COVID-19 với các triệu chứng và kéo dài ít nhất 2 tháng mà không thể giải thích bằng chẩn đoán thay thế.

Cũng theo WHO, hậu COVID-19 có thể khiến sức khỏe con người bị suy giảm kéo dài, có tác động nghiêm trọng đến khả năng quay lại làm việc hoặc tham gia cuộc sống xã hội của người mắc COVID-19. Họ bị ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và có thể gây ra những hậu quả kinh tế đáng kể cho bản thân, gia đình và xã hội. Nhìn chung, đối với mỗi cá nhân, hậu COVID-19 để lại một số tổn thương về mặt tinh thần và thể chất.

Tuy nhiên, theo thời gian, nhận thức về COVID-19 nói chung cũng như di chứng hậu COVID-19 đã được nhận thức đầy đủ hơn. Điểm nổi lên dễ thấy là sau khi khỏi bệnh một số người đã gặp phải những sang chấn tâm lý và một số triệu chứng hô hấp. Người bệnh có thể cảm thấy stress, trầm cảm, lo âu, mất ngủ, hồi hộp… Các triệu chứng này xảy ra do tổn thương đa cơ quan trong thời gian mắc COVID-19, cũng có thể do rối loạn các phản ứng miễn dịch trong quá trình cơ thể chống lại vi rút. Phần lớn các rối loạn này chỉ ở mức độ nhẹ và dần dần sẽ cải thiện theo thời gian. Thời gian hồi phục tùy theo tình trạng nặng khi mắc bệnh cũng như sức khỏe của mỗi người, thường mất vài tuần đến vài tháng. 

Trước thực trạng trên, để giúp người dân bớt lo lắng, các chuyên gia y tế đưa ra khuyến cáo: Hậu Covid-19 không hề đáng sợ. Chúng ta sẽ không còn hoang mang nếu hiểu rõ, hiểu đúng về nó. Theo ghi nhận, hầu hết những triệu chứng hậu COVID-19, không gây nguy hiểm hay tử vong. Rất nhiều trường hợp đã vượt qua các triệu chứng phổ biến hậu COVID-19 như mất ngủ, mệt mỏi, lo âu kéo dài... chỉ bằng cách thay đổi suy nghĩ, tích cực tập luyện, nghỉ ngơi, chế độ dinh dưỡng phù hợp. Để không rơi vào tình trạng stress, mỗi người cần biết cách tự điều chỉnh bản thân và sự giúp đỡ, động viên người thân, láng giềng, đồng nghiệp ... Nếu tiếp tục tự cường điệu các dấu hiệu tiêu cực của sức khỏe, rất dễ dẫn đến sang chấn tâm lý. Người vừa khỏi bệnh cần làm việc nhẹ nhàng, ăn dễ tiêu, uống đủ nước, bổ sung vitamin, giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, tránh lo lắng quá mức lại tự ám thị bệnh cho mình. Việc tiêm vắc xin đầy đủ giúp hạn chế ca bệnh trở nặng cũng như nguy cơ bị ảnh hưởng hậu COVID-19.

Hiện nay, nhiều bệnh viện, cơ sở y tế đã thành lập phòng khám hậu COVID-19, nếu các triệu chứng khó chịu kéo dài, người bệnh có thể đến khám, tránh tự uống nhiều loại thuốc không cần thiết theo quảng cáo, hướng dẫn thiếu cơ sở trên mạng xã hội. Nhưng cần chú ý, đối với bệnh nhân từng mắc COVID-19 mức độ nặng, đã can thiệp y tế nhiều trong giai đoạn điều trị chính của bệnh hoặc những người có bệnh nền thì cần đi khám nếu những di chứng hậu COVID-19 ảnh hưởng lớn tới sinh hoạt, sức khỏe. Đặc biệt, những người có chỉ định tái khám sau COVID-19 của bác sĩ cần tới khám đúng lịch hẹn.  

                                                     Phạm Tiến Dũng – Trung tâm KSBT