Nhảy đến nội dung
Nhiệt liệt chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 - 2025
Chế độ ban đêm In trang Xuất PDF Đọc nội dung
-A A +A

Công tác Nha học đường tại tỉnh Lạng Sơn qua các giai đoạn

Tại Việt Nam với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước từ những năm 1980 chương trình Nha học đường (NHĐ) đã được triển khai nhằm chăm sóc dự phòng và điều trị răng miệng cho học sinh ở lứa tuổi tiểu học. Những kết quả mà chương trình mang lại là vô cùng to lớn cho cộng đồng, xã hội, cải thiện đáng kể sức khỏe răng miệng.

 

Nhân viên YTTH khám răng cho học sinh

 

Tại tỉnh Lạng Sơn, tính đến tháng 10/2020, toàn ngành giáo dục có 693 đơn vị, trường học, trong đó có 234 trường mầm non, 193 trường tiểu học, với tổng số gần 130 nghìn học sinh mầm non và cấp I.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh là đơn vị được Sở Y tế giao làm đầu mối chịu trách nhiệm tham mưu triển khai tổ chức thực hiện các hoạt động y tế trường học (YTTH) và chăm sóc sức khỏe răng miệng học sinh trên địa bàn tỉnh. Tại tuyến huyện, xã 100% bố trí cán bộ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm công tác NHĐ. Tại các trường học có Ban Chăm sóc sức khỏe học sinh và phân công cán bộ phụ trách hoặc kiêm nhiệm làm công tác NHĐ.

Cùng nhìn lại công tác Nha học đường tại tỉnh Lạng Sơn qua các giai đoạn:

Giai đoạn trước năm 2000 Tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo công tác NHĐ trong đó Trưởng ban là đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh, Phó trưởng ban thường trực là đồng chí  PGĐ Sở Y tế. Tỉnh đã thực hiện một số hoạt động trong đó nổi bật là: Giáo dục nha khoa. Nội dung chính là tuyên truyền giáo dục cho học sinh lứa tuổi từ 6-15 các biện pháp giữ vệ sinh răng miệng, ngăn ngừa thói quen xấu có hại, biết được kiến thức về phòng bệnh và có khả năng tự chăm sóc răng miệng, tổ chức cho học sinh tiểu học súc miệng bằng dung dịch NaF 0,2 % 01 lần/tuần.

Từ năm 2000 -2005: Viện RHM Trung ương đã hỗ trợ triển khai phòng NHĐ, cung cấp một số dụng cụ khám chữa răng, 01 ghế máy răng đặt ở trường tiểu học Tam Thanh, thành phố Lạng Sơn. Đồng thời ngành y tế tỉnh đã cử các cán bộ đi đào tạo NHĐ tại Trường Đại học kỹ thuật y tế Hải Dương và mở một số lớp đào tạo NHĐ 3 tháng tại tỉnh với mục tiêu 226/226 xã, phường có đủ CBYT được đào tạo NHĐ và trang bị 152 ghế răng đơn giản cho các xã.

 Năm 2005: Lạng Sơn là một trong 7 tỉnh đầu tiên trong cả nước được công nhận phủ kín chương trình Nha học đường

Từ năm 2005-2010: Để củng cố, duy trì và từng bước nâng cao chất lượng công tác NHĐ, Viện RHM Trung ương đã hỗ trợ tỉnh Lạng Sơn kinh phí đào tạo và dụng cụ, vật liệu nha khoa cho các phòng NHĐ và đã đề nghị Sở Y tế Lạng Sơn tổ chức đào tạo cán bộ NHĐ và tiếp nhận các dụng cụ, vật liệu nha khoa để cấp bổ sung cho các phòng NHĐ. Ngay sau khi tiếp nhận những dụng cụ, vật liệu này, Trung tâm YTDP đã phân phối vật tư NHĐ tới các huyện, thành phố.

Từ năm 2011- 2016: Để củng cố nguồn nhân lực làm công tác NHĐ: năm 2011, một số TTYT huyện đã phối hợp với PGD tổ chức các lớp đào tạo 3 tháng cho cán CBYT các trường mầm non, TH và THCS trên địa bàn huyện với giảng viên là các bác sĩ, kỹ thuật viên chuyên khoa RHM của bệnh viện Đa khoa tỉnh LS và TTYT huyện.

Tới năm 2013 Bệnh viện RHM Trung ương Hà Nội tiếp tục hỗ trợ Lạng Sơn 45 triệu đồng để mở 01 lớp đào tạo cán bộ NHĐ. Năm 2014, chỉ có có 310/658 trường học trên địa bàn tỉnh có CBYT, trong đó mới có 45 CBYT được đào tạo 3 tháng về RHM còn lại các chuyên môn khác. Nên các hoạt động về chăm sóc răng miệng tại các trường còn nhiều hạn chế.

Trong giai đoạn này, các hoạt động NHĐ vẫn được duy trì. Riêng hoạt động điều trị răng miệng đơn giản như nhổ răng, trám bít hố rãnh.. rất hạn chế vì không có vật liệu, kinh phí duy trì.

Mặc dù Lạng Sơn đã được công nhận là tỉnh phủ kín NHĐ từ năm 2005, nhưng sau một thời gian hoạt động do một số cán bộ phụ trách NHĐ thay đổi công tác, nghỉ chế độ.. cán bộ mới chuyên trách tại các trường chưa được đào tạo, cán bộ tại TYT xã phải kiêm nhiệm nhiều công việc dẫn tới đôi khi chưa sát sao công việc; ghế răng không có chỗ đặt cố định tại trường hoặc TYT, trang thiết bị đã cũ nên hoạt động đã bị kém hiệu quả; việc tổng hợp số liệu về công tác NHĐ cũng không được đồng bộ do một số trường tổ chức khám răng riêng, một số trường tổ chức khám sức khỏe toàn diện cho học sinh, biểu mẫu báo cáo thay đổi…

Từ năm 2017 đến nay: Các nội dung của chương trình NHĐ hằng năm được lồng ghép vào cùng các hoạt động của công tác YTTH. Năm học 2017-2018, trên 99% các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh có tổ chức hoạt động GDSK răng miệng cho học sinh; trên 62 nghìn lượt học sinh tiểu học được khám răng. Tỷ lệ HS mắc bệnh răng miệng năm học 2017-2018: 26,16% giảm 6,84% so với năm học 2016-2017 (33%). Năm học 2019-2020: Truyền thông trực tiếp được 98 lượt cho gần 15 nghìn học sinh. 618 trường tổ chức giáo dục nha khoa, 415 trường có hướng dẫn học sinh chải răng đúng cách…

Bên cạnh những kết quả đã đạt được vẫn còn những khó khăn hạn chế: Ngân sách chi cho công tác YTTH nói chung, chương trình NHĐ nói riêng còn hạn hẹp; Cán bộ phụ trách công tác này còn thiếu và yếu; trang thiết bị thiếu thốn…

Trong những năm học tới, ngành y tế và giáo dục tỉnh nhà cần nỗ lực hơn nữa để nâng cao sức khỏe thế hệ tương lai của đất nước./.     

Trần Hoàng Kim - TTKSBT